Nieuw cultuurlandschap in Deurne
Cultuurliefhebbers, opgelet. Het culturele aanbod in Deurne verandert de komende tijd. Met een duidelijke rol voor onze drie sterke cultuurhuizen.
De Klap evolueert verder tot een makersplek met een sterke focus op circus. Met residenties van onder meer Ell Circo D’ell Fuego wordt de site een werkplek voor artiesten in ontwikkeling. Ook scholen, verenigingen en populaire evenementen van partners blijven er welkom.
In de voormalige Pius X-kerk in Silsburg opent Pixel, een nieuwe zaal voor theater, comedy en andere podiumvoorstellingen. Daarnaast komt er een werking voor scholen en vakantiewerking voor kinderen en jongeren.
De Klap evolueert verder tot een makersplek met een sterke focus op circus. Met residenties van onder meer Ell Circo D’ell Fuego wordt de site een werkplek voor artiesten in ontwikkeling. Ook scholen, verenigingen en populaire evenementen blijven er welkom.
Cinema Rix blijft met een sterk filmaanbod en een vernieuwde cinemazaal een vaste waarde voor film in de buurt, maar groeit tegelijk uit tot een breder cultuurhuis. Met een residentiewerking en Barix als ontmoetingsplek blijft de site sterk verankerd in de wijk.
Meer weten? In onze interviews met Arno (Ell Circo D’ell Fuego), Ellen (Pixel), Eva (De Klap) en Heleen (Cinema Rix) lees je hoe deze plekken elk op hun manier het nieuwe cultuurlandschap van Deurne mee vormgeven.
.jpg)
Eva over de nieuwe werking van De Klap en Pixel
De cultuurwerking in Deurne staat voor een belangrijke verschuiving. De Klap gaat voor een nieuwe rol als makersplek, terwijl het publieksaanbod verhuist naar de nieuwe zaal Pixel in Deurne-Zuid. Coördinator Eva Staes legt uit wat er verandert, en vooral waarom.
“Net als andere schouwburgen hebben wij tijdens de coronaperiode in een dipje gezeten. Als antwoord zijn we ons beginnen te focussen op De Klap als residentieplek. We nodigden jonge en ervaren makers uit om in De Klap een langere periode te werken aan een voorstelling. Het eerste jaar deden we dat samen met Arenberg en het was een enorm succes. Het volgende jaar hebben er meer Antwerpse cultuurhuizen zich aangesloten en dit jaar is er een oproep gebeurd vanuit met maar liefst vijftien stedelijke cultuur huizen. Het is duidelijk: er is in Antwerpen een grote nood aan langdurige residentieplekken voor artiesten. Met De Klap spelen we in op die behoefte: vorig jaar hebben wij 35 toonmomenten gehad, gelinkt aan die residenties. Daar ben ik heel trots op.”
De bedoeling is om nog meer te focussen op residenties?
“Klopt. Ell Circo d’ell Fuego gaat De Klap gebruiken als langdurige residentieplek. Met de bedoeling om er ook toonmomenten en voorstellingen aan te koppelen. De Klap zal op die manier een echte ‘circusplek’ worden.”
“We hebben De Klap opnieuw uitgevonden als residentieplek.”
Wat gebeurt er dan met het aanbod van De Klap, zoals theatervoorstellingen en optredens?
“Dat aanbod verhuist naar een nieuw cultuurhuis in Deurne: Pixel in de voormalige Pius X-kerk in Deurne-Zuid. Vanaf september kan iedereen daar terecht voor voorstellingen en en concerten.”
Maar als we het goed begrijpen, blijft De Klap een levendige plek?
“De Klap blijft zeker een levendige plek. Naast residenties blijven we toonmomenten organiseren en breiden we het aanbod voor scholen nog verder uit. Ook verenigingen blijven hier thuis: denk aan het Gitaarfestival, de harmonieën en de academie, die hier een trouw publiek hebben.”
Waarom is De Klap zo’n goede plek voor artiestenresidenties?
“Wij bieden niet alleen technische infrastructuur, maar ook zakelijke en communicatieve ondersteuning. We organiseren toonmomenten met professionals uit de sector, maar ook met buurtbewoners en het publiek. Die feedback is heel waardevol. Wat we vaak horen van artiesten: als het in De Klap lukt, dan ben je klaar om te touren in heel Vlaanderen.”
Met Pixel krijgt Deurne er een nieuwe cultuurzaal bij. Wat zijn daar de troeven?
“Het is een moderne zaal met sterke faciliteiten en goede toegankelijkheid. Er is ook parking, wat belangrijk is voor minder mobiele bezoekers. Onze matinees zullen daar bijvoorbeeld heel goed tot hun recht komen. Het is echt een plek die gemaakt is voor ontmoeting.”
Wanneer is de transitie voor jou geslaagd?
“Als we met de drie cultuurhuizen in Deurne een mooi complementair aanbod kunnen brengen: film in Cinema Rix, theater en muziek in Pixel en circus, scholeolnvoorstellingen en lokale verenigingen in De Klap. Met op termijn een mooi aanbod voor kinderen en jongeren uit de buurt.”
interview met Ellen van Pixel
.jpg){kind=tracking}
“Pixel wil een open huis zijn voor cultuur en ontmoeting”
Met Pixel bouwen Ellen Verheyen en haar team aan een nieuw cultuurhuis in de voormalige Pius X-kerk in de Silsburgwijk in Deurne. Wat ooit een religieuze plek was, wordt stap voor stap omgevormd tot een open huis met theater, muziek, workshops en ruimte voor de buurt. “We willen hier een plek maken waar iedereen zich welkom voelt,” zegt ze.
Dag Ellen, hoe ben je bij Pixel terechtgekomen?
“Ik heb muziek gestudeerd en had altijd al een sterke interesse in het werken met mensen, onder meer via orthopedagogische muziekbeoefening. Muziek, musical, theater en dans lopen als een rode draad door mijn leven. In 2011 heb ik Musical On Stage opgericht. In het begin organiseerden we musicalkampen voor kinderen, later kwamen er masterclasses bij. In 2015 ben ik mijn eerste koor beginnen dirigeren. Zelf zong ik ook nog, onder andere bij de Proms en in de opera. Na de coronaperiode hebben we een doorstart gemaakt en ben ik op zoek gegaan naar een vaste locatie voor onze werking. Na wat omzwervingen zijn we uiteindelijk bij het bisdom terechtgekomen, en zo is deze plek op ons pad gekomen.”
De Pius X-kerk in Deurne, in de Silsburgwijk.
“Ja. Deurne was in het begin niet meteen liefde op het eerste gezicht. Ik had liever in het centrum van Antwerpen gezeten, maar daar is natuurlijk veel vraag naar. Intussen is dat gevoel helemaal omgekeerd. Ik ben heel dankbaar dat we hier mogen zitten.”
Hoe vorm je een kerk om tot een cultuurhuis?
“Door heel hard te werken (glimlacht). Eerst hebben we ons dossier uitgewerkt en toen het bisdom akkoord ging, kregen we steun van privépartners, de stad en het district. Daarna zijn we beginnen verbouwen. We hebben nu een theaterzaal, een foyer en faciliteiten voor de backstage. Wat deze plek bijzonder maakt, is haar geschiedenis: het gebouw was oorspronkelijk zelfs niet bedoeld als kerk, maar als feestzaal. De voormalige pastoor heeft er samen met parochianen met de hand een kelder onder uitgegraven, die nu dienst doet als foyer.”
Wat zijn de troeven van het gebouw en de theaterzaal?
“Omdat het geen klassieke kerk is, hebben we bijvoorbeeld geen last van pilaren. Het podium is maar liefst 12 meter breed. Er is parkeergelegenheid voor mensen die slecht te been zijn en voor de artiesten. De foyer kan worden gebruikt voor evenementen, vergaderingen of workshops. Op termijn gaan we het gebouw nog verder openzetten: er komen ook co-workingruimtes en extra functies.
Pixel wordt ook een cultuurplek voor de buurt?
“We hebben een samenwerking met de lokale cultuurraad en nemen deels de programmatie van De Klap over. Dat gaat van theater- en schoolvoorstellingen tot muziek en comedy. Onlangs hadden we onze eerste try-out met Philippe Geubels, die was meteen uitverkocht. Daarnaast willen we ook een open huis zijn. Lokale gezelschappen, dansscholen en academies kunnen hier repeteren en optreden. We organiseren zelf workshops en vakantiekampen voor kinderen. Belangrijk daarbij is dat we werken met het kansentarief van de stad, zodat iedereen kan deelnemen, ongeacht achtergrond of financiële situatie.”
En er komt ook een brasserie?
“Ja. We starten nu met een zomerbar op onze parking. Daarna willen we het gebouw aan de straatkant omvormen tot een toegankelijke brasserie met een groot terras rond de grote boom. Er komt ook een doorgang tussen de zaal en de brasserie, zodat die volledig toegankelijk is, ook voor rolstoelgebruikers. De brasserie zal open zijn tijdens voorstellingen, maar ook los daarvan.”
Toegankelijkheid lijkt een belangrijk thema in de hele werking?
“Ja, dat klopt. Mijn zoon brak 2,5 jaar geleden zijn rug en zit sindsdien in een rolstoel. Dat verandert je blik op toegankelijkheid volledig. We willen hier een van de meest toegankelijke zalen van het land maken, waar ook het podium bereikbaar is via backstage voor rolstoelgebruikers. Alle drempels, trappen en oneffenheden gaan we aanpakken of wegwerken.”
Waar komt de naam Pixel vandaan?
“Het is een knipoog naar de Pius X-kerk (Pi en X), maar ook naar het vroegere jeugdhuis Pix. Daarnaast zit er een symbolische betekenis in: een pixel is een klein puntje in een groter geheel. Zo willen wij ook werken: als een schakel in de buurt, samen met alle anderen een groter geheel vormen en een mooi verhaal schrijven.”
Pixel is nog maar net gestart. Leeft het al in de buurt?
“Meer dan ik had verwacht. Jongeren gebruiken de parking om te spelen, en we organiseerden al een heel succesvolle buitenspeeldag. Ondertussen zitten we volop in de repetities van een schoolmusical. We hebben Bpost gevraagd om hier een pakjesautomaat te plaatsen, en dat heeft mensen effectief naar de site getrokken. Je voelt dat het begint te leven.”
Wat drijft jou persoonlijk in dit project?
“Het is veel werk en ik slaap weinig, maar gelukkig neemt mijn partner Aurélie een groot deel van het management van Musical On Stage op zich. Daarnaast is er een sterk team van vrijwilligers dat alles mee draaiende houdt. Maar we bouwen hier iets met een toekomst. Dat geeft enorm veel energie.”
Interview met Arno van Ell Circo D'ell Fuego
.jpg)
“De Klap is dé circuszaal in Antwerpen.”
Van experimentele vrijplaats waar het binnenregende tot een volwassen circusorganisatie met een van de grootste jeugdwerkingen van Antwerpen: het parcours van Ell Circo D’ell Fuego is er een van voortdurende groei. Met een residentiewerking in De Klap begint in 2026 een nieuw hoofdstuk. Coördinator Arno Wauters blikt terug én vooruit.
“Onze organisatie bestaat 21 jaar. Officieel volwassen, maar tegelijk nog altijd in ontwikkeling. Deze samenwerking met De Klap voelt als onze eerste vaste relatie.”
Dag Arno, hoe ben jij bij Ell Circo D’ell Fuego terechtgekomen?
“Via een omweg. Ik was circusartiest en werkte in Canada en Frankrijk, tot ik in 2008 een rugblessure opliep en moest stoppen met optreden. Daarna werkte ik in café De Kroon in Antwerpen-Noord. Daar ontmoette ik Jan, die circusles gaf in een pakhuis op Hardenvoort. ‘Kom eens kijken,’ zei hij. Dat heb ik gedaan en ik ben gebleven.”
Wat trof je daar aan?
“Het was chaotisch, maar er hing een sterke energie. Veel goesting, veel vrijheid. Een plek waar dingen konden ontstaan. De school was net opgestart. Er werd gelast in het atelier, we maakten voorstellingen met vuur… Het had iets rauws, maar ook iets heel aantrekkelijks.”
De organisatie is sindsdien fel geëvolueerd. Wat was jouw rol daarin?
“Ik heb zelf een stevige circusopleiding gevolgd en ben daardoor technisch sterk. Ik kende veel artiesten en begon hen uit te nodigen. In die beginperiode zochten we vaak de grenzen op van wat kon en mocht. We werkten bijvoorbeeld met een bascule, een wipplank waarmee acrobaten elkaar lanceren. Dat was toen ongebruikelijk in een schoolcontext, omdat het risico’s inhoudt. Wij deden het toch.”
Toch werd veiligheid een thema. Hoe kwam dat?
“Door onze groei. De circusschool werd alsmaar populairder, we werden zelfs een van de grootste jeugdwerkingen in Antwerpen. We zijn veel bewuster gaan inzetten op veiligheid: fysiek, maar ook materieel en psychosociaal. Dat heeft ons sterker gemaakt. Voor mij persoonlijk is dat de afgelopen vijf jaar een enorm leertraject geweest. Intussen bieden we andere scholen zelfs de kans om hun materiaal gratis door officiële instanties te laten keuren bij ons.”
Dat klinkt als een duidelijke professionalisering.
“Absoluut. In het begin draaide alles op engagement en vrijwilligers. Dat was essentieel, en daar ben ik nog altijd dankbaar voor. Maar op een bepaald moment moet je ook kunnen vergoeden en structureren. Vandaag combineren we professionaliteit met autonomie: mensen krijgen hier ruimte om ideeën uit te werken. Oud-leerlingen keren terug met plannen voor lessenreeksen of voorstellingen, en kunnen daar effectief mee aan de slag. Wat wij vragen is dat ze engagement tonen in alle lagen van onze organisatie. Dat is de motor van onze werking.”
Is dat wat jullie onderscheidt van andere scholen?
“Ik denk het wel. We beperken ons niet tot lesgeven, maar we maken voorstellingen en spelen ze ook. Wat we heel ernstig nemen: we laten artiesten niet gewoon een voorstelling spelen en weer vertrekken. Nee, we willen ze zo goed mogelijk ondersteunen en vragen hen om meer te doen: workshops geven, iets voor de buurt doen, lesgeven. Monki Business is een goed voorbeeld: het circusgezelschap stond op ons MAD Festival na een residentie in de Blikfabriek. In hun voorstelling verwerkten ze verhalen en dromen van kinderen die ze verzamelden tijdens workshops. Fantastisch.”
Jullie zetten nu een nieuwe stap met een residentiewerking in De Klap. Waarom precies daar?
“Met SPRK in Park Spoor Noord hebben we een sterke uitvalsbasis voor onze school. Maar artistieke creatie vraagt iets anders: focus, intimiteit en aangepaste infrastructuur. Een sportzaal blijft een sportzaal. We werken ook samen met het Gravenhof in Hoboken, maar dat is een kleinere setting. Ik leerde De Klap kennen tijdens een eerdere residentie met pas afgestudeerde circusartiesten. Toen viel alles op zijn plaats: de hoogte van de zaal, de mogelijkheid om te verankeren aan de betonnen pilaren, de flexibiliteit van de ruimte. Dit is een zaal die kan meedenken met het werk. Voor circus in Antwerpen is dit een sleutelplek.”
Wat wil je met de residentiewerking realiseren?
“We willen artiesten de tijd en ruimte geven om nieuw werk te ontwikkelen. Tegelijk willen we ons verankeren in de omgeving. Dat begint met luisteren: naar de buurt, naar vrijwilligers, naar de omliggende scholen. We denken breed: try-outs, schoolvoorstellingen, open repetities, initiaties, gezamenlijke maaltijden… misschien zelfs een filosofisch café. Ook samenwerkingen liggen voor de hand, bijvoorbeeld met lokale harmonieën of met andere partners in het gebouw. Het moet een plek worden waar creatie en ontmoeting samenkomen.”
Hoe staat het met circus in Vlaanderen vandaag?
“Het niveau ligt bijzonder hoog. Veel mensen beseffen het niet, maar we zitten met Vlaanderen echt aan de top, zoals de Belgische new beat in de jaren tachtig wereldwijd weerklank vond. Iedereen kijkt naar ons: wat gaan ze nu doen? Voor ons betekent dat: blijven ontwikkelen, want we zijn nog lang niet klaar. Ik zie ECDF als een jonge volwassene die met De Klap voor de eerste keer een vaste relatie heeft. We hebben al veel bereikt, maar tegelijk staan we nog maar aan het begin van wat mogelijk is.”
Interview Cinema Rix met Heleen
.jpg)
“We zijn er voor én door de buurt!”
Wie enkel de kleurrijke buitengevel van Cinema Rix in de Gryspeerstraat in Deurne-Noord kent, die moet dringend eens een kijkje binnen nemen. Je kan er film kijken en lekker eten, maar in het cultureel ontmoetingscentrum gebeurt nog veel meer. Coördinator Heleen vertelt.
Dag Heleen, hoe lang werk jij hier?
“Oei, daar moet ik even over nadenken (glimlacht). Dit moet mijn vierde seizoen zijn. Ik heb hier stage gedaan tijdens mijn opleiding sociaal werk in de afstudeerrichting kunst- en cultuurbemiddeling. Het was een fijne periode. Tijdens corona maakten we bijvoorbeeld radio-uitzendingen. Toen mijn voorganger Chantal Boes stopte, ben ik gestart als coördinator. Ik woon zelf in Deurne en ken de buurt goed.”
Cinema Rix is een bekende plek. Wat moeten mensen nog weten over jullie werking?
“We zijn de afgelopen jaren sterk gegroeid. Er is de cinema, en Barix waar je op woensdag, donderdag en vrijdag terecht kan voor koffie en eten. Daarnaast zijn er twee verdiepingen met ruimtes die gebruikt worden door sociale en culturele partners. Het is echt een ontmoetingscentrum: mensen komen hier samen via film, cultuur, activiteiten en eten en drinken.”
“Samenwerken met de buurt en met verenigingen is zoveel leuker dan een artiest programmeren en tickets verkopen.”
Het Deurnese cultuurlandschap is in volle verandering. Welke plek nemen jullie in?
“We zijn recent een cultureel ontmoetingscentrum geworden. Binnenkort krijgen we een nieuwe website en huisstijl, gebaseerd op onze herkenbare gevel. Daar zijn we trots op. We werkten lang onder de vleugels van De Klap, maar dat verandert dus. Onze werking blijft grotendeels dehetzelfde: we zetten in op cinema en gaan vol voor samenwerking met buurtbewoners, buurtorganisaties en artiesten die hier residenties doen.”
Er is volop geïnvesteerd in de cinemazaal, begrijp ik?
“Zeker. Er is een nieuw podium, nieuwe doeken, een digitale projector en nieuw licht. Deze zomer komt er een nieuwe geluidsinstallatie. Qua filmervaring moeten we niet onderdoen voor andere zalen. Ons scherm is misschien wat kleiner, maar het beeld is haarscherp en het geluid evenzeer. En vooral: je betaalt hier maar 6 euro voor een film. Dat is echt een troef. We ontvangen bezoekers uit Deurne, maar ook uit Borgerhout, Merksem en zelfs Wijnegem.”
En voor de film kan je eten in Barix?
“Een geweldige combinatie! Ik raad wel aan om te reserveren, want het zit hier vaak stampvol. Gelukkig zijn er nog een aantal eethuisjes in de buurt.”
Jullie hadden ook eigen programmering van theater en comedy. Daar zetten jullie minder op in?
“Er zullen nog voorstellingen doorgaan, maar die zullen vaker ontstaan vanuit buurtorganisaties en -bewoners. Samenwerken met de buurt is gewoon veel leuker dan zelf artiesten programmeren en tickets verkopen. We zetten ook in op residentiewerking, waarbij artiesten hier een week, twee weken of een maand aan een voorstelling kunnen werken en een try-out tonen. Onze intieme zaal is daarvoor ideaal. En als team kunnen we veel betekenen voor de artiesten in die creatieperiode. Zei ik al dat we graag samenwerken? (glimlacht).”
Over jullie team gesproken: jullie wilden absoluut samen op de foto. De teamspirit zit goed?
“Hierbij wil ik een shout-out doen naar iedereen in het team. Onze onthaalmedewerkers, technici, onze kok… het zijn stuk voor stuk helden. Ze zijn ook sterk betrokken bij de werking: onze productiemedewerker organiseert de expo’s in Barix en onze communicatiemedewerker organiseert drink&draw, tekenavonden in Barix.”
Naast het team kunnen jullie ook rekenen op vrijwilligers?
“Het is ongelooflijk hoe geëngageerd deze buurt is om van Barix een levendige plek te maken. We kunnen rekenen op een vast team van twintig vrijwilligers.”
Welke organisaties gebruiken het gebouw nu?
“Te veel om op te noemen. Er is een groot sportaanbod in samenwerking met Sporting A voor kinderen en volwassenen. Er is een vzw die huiswerkbegeleiding doet. Er is een laagdrempelige vrouwengroep die altijd lekkere koekjes meebrengt. De Academie van Deurne gebruikt onze ruimtes, er zijn taallessen, elke vrijdag kan je samen met onze vrijwilliger Gerda komen breien en haar vragen stellen, … Veel mensen hebben de sleutel van Barix, letterlijk en figuurlijk.”
“Veel mensen hebben de sleutel van Barix, letterlijk en figuurlijk.”
Stel: een lezer van dit artikel heeft een idee om iets te organiseren. Hoe kunnen ze dat voorleggen?
“Binnenstappen in Barix is altijd een goed idee (glimlacht). Je kan ook bellen of mailen. Wij zeggen heel graag ‘ja’, zolang het haalbaar is natuurlijk. Het is echt een cadeau: zoveel mensen die engagement tonen.”
Waar ben je het meest trots op?
“Soms zit ik in Barix te werken en zie ik de hele tijd mensen binnenkomen, rondlopen, babbeltjes doen… mensen van verschillende achtergronden die elkaar ontmoeten. Dan bruist het hier. De keerzijde is dat het soms hectisch wordt en dat ik ook wel eens blij ben met een rustige maandag of dinsdag (glimlacht).”